Έγγραφο με αρ. πρωτ.: 14159/288/06-04-2017

Περίληψη:

Αποζημίωση λόγω συμπλήρωσης των προϋποθέσεων για λήψη πλήρους σύνταξης γήρατος: Δυνατότητα υπό προϋποθέσεις για καταβολή της μειωμένης αποζημίωσης σε περίπτωση αποχώρησης μισθωτού με τη συγκατάθεση του εργοδότη ή σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης ή αποχώρησης μισθωτού που έχει συμπληρώσει τις προϋποθέσεις για λήψη πλήρους σύνταξης λόγω γήρατος- Έννοια επικουρικώς ασφαλισμένων και προϋποθέσεις για να λάβουν το 40% της αποζημίωσης που χορηγείται για την περίπτωση απροειδοποίητης καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας, εκ μέρους του εργοδότη- Παρέχεται η ευχέρεια στον εργοδότη να απομακρύνει τον υπάλληλο ή στον υπάλληλο να αποχωρήσει- Η υποβολή από τον μισθωτό αιτήσεως για απονομή συντάξεως ή χορήγηση αυτής από τον ασφαλιστικό οργανισμό δεν επιδρά στην ισχύ της εργασιακής σχέσεως, εφόσον ο μισθωτός εξακολουθεί, όπως και πριν, να παρέχει τις υπηρεσίες του στον εργοδότη- Ο θεσμός της μειωμένης αποζημίωσης προϋποθέτει συμπλήρωση των προϋποθέσεων λήψης πλήρους σύνταξης γήρατος και έχει εφαρμογή και στην περίπτωση πρόσληψης ως συνταξιούχου (με μειωμένη σύνταξη) ενός ασφαλιστικού φορέα, που, όμως, με την εργασία του σε νέο εργοδότη συμπλήρωσε τις προϋποθέσεις πλήρους σύνταξης γήρατος από άλλο φορέα, δεδομένου ότι δε γίνεται σχετική διάκριση στη νομοθεσία.

ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΓΓΡΑΦΟΥ

«ΘΕΜΑ: Παροχή πληροφοριών.

(…) στο πλαίσιο αρμοδιότητας της Υπηρεσίας μας, σας γνωρίζουμε τα εξής:

Κατά τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 5 του ν. 435/1976 (Α΄ 251), με την οποία αντικαταστάθηκε το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 8 του ν. 3198/1955 (Α΄ 98) που είχε προστεθεί με την παρ. 4 του άρθρου 8 του ν.δ. 3789/1957 (Α΄210):

«Μισθωτοί εν γένει υπαγόμενοι εις την ασφάλισιν οιουδήποτε ασφαλιστικού οργανισμού, δια την χορήγησιν συντάξεως συμπληρώσαντες ή συμπληρούντες τας προς λήψιν πλήρους συντάξεως γήρατος προϋποθέσεις, δύνανται εάν μεν έχουν την ιδιότητα του εργατοτεχνίτου ν΄ αποχωρώσιν της εργασίας, εάν δε έχουν την ιδιότητα του υπαλλήλου, είτε ν΄αποχωρώσιν είτε ν΄ απομακρύνωνται της εργασίας των παρά του εργοδότου των, λαμβάνοντες εις απάσας τας περιπτώσεις ταύτας οι μεν επικουρικώς ησφαλισμένοι, τα 40%, οι δε μη ησφαλισμένοι επικουρικώς τα 50% της αποζημιώσεως της οποίας δικαιούνται κατά τας εκάστοτε ισχυούσας διατάξεις, δια την περίπτωσιν απροειδοποιήτου καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας, εκ μέρους του εργοδότου. Δια την κατά τα ανωτέρω χορηγούμενην, εις τους αποχωρούντας ή απομακρυνομένους μισθωτούς, αποζημίωσιν εφαρμόζονται κατά τα λοιπά, πάντα τα οριζόμενα υπό των άρθρων 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 και 9 του Ν. 3198/55, ως και των διατάξεων του Ν. 2112/20 «περί υποχρεωτικής καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας ιδιωτικών υπαλλήλων» ως ούτος ετροποποιήθη και συνεπληρώθη μεταγενεστέρως και του Β.Δ. της 16/18 Ιουλίου 1920 «περί επεκτάσεως του Ν. 2112 «περί καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας των ιδιωτικών υπαλλήλων» και επί των εργατών, τεχνιτών και υπηρετών, πλην των διατάξεων των αφορωσών την προειδοποίησιν».

Ως επικουρικά ασφαλισμένοι για την εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 5 του ως άνω νόμου νοούνται όσοι έχουν συμπληρώσει τις προϋποθέσεις για τη λήψη επικουρικής σύνταξης (άρθρο 16 του ν. 1539/85 «Ένταξη επαναπατριζομένων πολιτικών προσφύγων στους ασφαλιστικούς οργανισμούς και άλλες διατάξεις» (Α΄ 64).

Επίσης, κατά τη διάταξη της παρ. 3 του ίδιου άρθρου (άρθρο 5 ν. 435/1976) «τυχόν ευνοϊκότεροι για τους μισθωτούς όροι περιεχόμενοι σε άλλες διατάξεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας, κανονισμούς ή ατομικές συμβάσεις εργασίας, κατισχύουν των διατάξεων της παρ.1 του παρόντος».

Από τα αμέσως ανωτέρω, συνάγεται με σαφήνεια ότι για να δικαιωθεί ο μισθωτός αυτής της μειωμένης αποζημίωσης πρέπει να συντρέχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) να υπάγεται στην ασφάλιση οιουδήποτε ασφαλιστικού οργανισμού κύριας ασφάλισης για την χορήγηση σύνταξης γήρατος,

β) να έχει τις προϋποθέσεις για την χορήγηση πλήρους τέτοιας σύνταξης και

γ) να αποχωρήσει ο ίδιος οικειοθελώς από την εργασία του ή προκειμένου για υπάλληλο να αποχωρήσει ο ίδιος οικειοθελώς ή να απομακρυνθεί (απολυθεί) από τον εργοδότη του μετά την συμπλήρωση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης του με πλήρη σύνταξη γήρατος (Α.Π. 384/2011, 200/2011, 416/1994, 989/1991, 67/1991, 850/1989, 883/1983, 414/1981).

Με τη συμπλήρωση των παραπάνω προϋποθέσεων δεν δημιουργείται υποχρέωση απόλυσης εκ μέρους του εργοδότη ή αποχώρησης εκ μέρους του μισθωτού, παρέχεται απλώς η ευχέρεια στον εργοδότη να απομακρύνει τον υπάλληλο ή στον υπάλληλο να αποχωρήσει (Α.Π. 599/2008, Α.Π. 918/1995, Α.Π. 67/1991, Α.Π. 644/1990). Άλλωστε, η υποβολή από τον μισθωτό αιτήσεως για απονομή συντάξεως ή χορήγηση αυτής από τον ασφαλιστικό οργανισμό δεν επιδρά στην ισχύ της εργασιακής σχέσεως, εφόσον ο μισθωτός εξακολουθεί, όπως και πριν, να παρέχει τις υπηρεσίες του στον εργοδότη (Α.Π. 284/1996, Α.Π. 414/1991, Α.Π. 106/1990).

Κύρια προϋπόθεση λήψης της μειωμένης αποζημίωσης της παρ. 1 του άρθρου 5 του ν. 435/1976 είναι η συμπλήρωση των προϋποθέσεων λήψης πλήρους σύνταξης γήρατος. Κατά την άποψη της Υπηρεσίας μας, ο θεσμός της μειωμένης αποζημίωσης έχει εφαρμογή και στην περίπτωσή σας, όπου προσληφθήκατε ως συνταξιούχος (με μειωμένη σύνταξη) ενός ασφαλιστικού φορέα (ΝΑΤ), με την εργασία σας, όμως, σε νέο εργοδότη συμπληρώσατε προϋποθέσεις πλήρους σύνταξης γήρατος από άλλο φορέα (ΙΚΑ), δεδομένου ότι δε γίνεται σχετική διάκριση στη νομοθεσία (ΔΕΝ, Τεύχος 1606/2012, σελ. 979-980).

Επιπλέον, σας πληροφορούμε ότι η αξίωση για καταβολή αποζημιώσεως της παρ. 1 του άρθρου 5 του ν. 435/76, η οποία οφείλεται κατά το χρονικό σημείο της αποχώρησης ή απόλυσης του μισθωτού, υπόκειται στην εξάμηνη αποσβεστική προθεσμία της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν .3198/55 (Εφ. Λάρισας 78/2008, Α.Π. 1463/82, 1112/87, 1223/82, 848/90, 414/91 κ.τ.λ.).

Το θέμα που σας απασχολεί θα πρέπει να αντιμετωπιστεί σύμφωνα με το προεκτεθέν νομικό και νομολογιακό πλαίσιο. Πάντως, σε περίπτωση αμφισβήτησης, αρμόδια να κρίνουν είναι τα Δικαστήρια.»