Έγγραφο με αρ. πρωτ.: 21766/419/26-05-2017

Περίληψη:

Ειδική προστασία κατά των απολύσεων των οριζομένων στο ν.1264/1982 συνδικαλιστικών στελεχών- Η έναρξη της προστασίας του συνδικαλιστικού στελέχους συμπίπτει με την αποδοχή της εκλογής ή του διορισμού του από το δικαστήριο και διαρκεί κατά τη διάρκεια της θητείας του και για ένα χρόνο μετά τη λήξη της- Η ειδική προστασία των συνδικαλιστικών στελεχών εφαρμόζεται και επί των ξενοδοχοϋπαλλήλων, παρόλο που η εργασία των τελευταίων έχει εποχιακό χαρακτήρα και η εργασιακή τους σχέση είναι ιδιόρρυθμα ρυθμιζόμενη ως ορισμένου χρόνου, και ισχύει και κατά τη διάρκεια της αποκαλούμενης «νεκρής περιόδου» - Συγκεκριμένα, η καταγγελία κατά τη διάρκεια μεν της περιόδου εργασίας εμποδίζεται από τη διάταξη του άρθρου 14 παρ. 5-7 του ν. 1264/1982, κατά τη διάρκεια δε της νεκρής περιόδου παραμένει ανενεργή, ενόψει του ότι η ειδική διάταξη του άρθρου 8 παρ. 4 του ν. 1346/1983 καθιστά αναγκαστική την επαναπρόσληψη του συνδικαλιστή εργαζόμενου, εκτός αν η καταγγελία έγινε για κάποιον από τους λόγους της παρ. 10 του άρθρου 14 του ν. 1264/1982, όπως ισχύει μετά και την πρόσφατη τροποποίησή του με το ν. 4472/2017 (ΦΕΚ Α΄74). Και στην τελευταία αυτή περίπτωση, όμως, για να μπορεί να επιφέρει η καταγγελία της σύμβασης την κατάλυση του δικαιώματος επαναπρόσληψης πρέπει να έχει κριθεί και διαπιστωθεί κατά τη διαδικασία του άρθρου 15 του ν. 1264/1982, ως ισχύει- Τα ανωτέρω ισχύουν αναλόγως και στην περίπτωση που οι συμβάσεις εργασίας των εργαζομένων, οι οποίοι τυγχάνουν συνδικαλιστικής προστασίας του ν. 1264/1982, καταγγελθούν κατά την περίοδο εργασίας τους στην ξενοδοχειακή επιχείρηση εποχιακής λειτουργίας.

ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΓΓΡΑΦΟΥ

«ΘΕΜΑ: Απολύσεις μελών των διοικήσεων συνδικαλιστικών οργανώσεων.

(…) στο πλαίσιο αρμοδιότητας της υπηρεσίας μας, σας ενημερώνουμε για τα εξής:

Α. Η συνδικαλιστική ελευθερία και δράση κατοχυρώνεται στη χώρα μας στο Σύνταγμα (αρθ. 23 §1), προστατεύεται από Διεθνείς Συμβάσεις Εργασίας και ρυθμίζεται νομοθετικά με το ν. 1264/1982 ‘’Για τον εκδημοκρατισμό του Συνδικαλιστικού Κινήματος και την κατοχύρωση των συνδικαλιστικών ελευθεριών των εργαζομένων’’ (Α’ 79). Ο ν. 1264/1982 κατοχυρώνει τα συνδικαλιστικά δικαιώματα των εργαζομένων και ρυθμίζει την ίδρυση, οργάνωση, λειτουργία και δράση των συνδικαλιστικών τους οργανώσεων (αρθ. 1§1), με σκοπό τη διαφύλαξη και προαγωγή των εργασιακών, οικονομικών, ασφαλιστικών, κοινωνικών και συνδικαλιστικών συμφερόντων τους (αρθ. 4§1).

Στην παρ. 5 του άρθρου 14 του ν. 1264/1982 ορίζεται ότι, είναι άκυρη η καταγγελία της σχέσεως εργασίας α) των μελών της διοίκησης, σύμφωνα με το άρθρο 92 ΑΚ, της συνδικαλιστικής οργάνωσης, β) των μελών της προσωρινής, σύμφωνα με το άρθρο 79 ΑΚ, διοίκησης συνδικαλιστικής οργάνωσης, που διορίζει το δικαστήριο σύμφωνα με το άρθρο 69 του ΑΚ και γ) των μελών της διοίκησης που εκλέγονται προσωρινά κατά την ίδρυση συνδικαλιστικής οργάνωσης. Η απαγόρευση ισχύει κατά τη διάρκεια της θητείας και ένα χρόνο μετά τη λήξη της, εκτός αν συντρέχει ένας από τους λόγους της παρ. 10 του ίδιου άρθρου, όπως έχει συμπληρωθεί με το άρθρο 18 του ν. 4472/2017 (Α΄ 74), και διαπιστωθεί κατά τη διαδικασία της Επιτροπής Προστασίας Συνδικαλιστικών Στελεχών του άρθρου 15 του ν. 1264/1982, όπως έχει τροποποιηθεί με το άρθρο 25 του ν. 1545/1985 (Α΄ 91).

Στις παρ. 6 και 7 του ίδιου ως άνω άρθρου 14, καθορίζεται η παραπάνω προστασία ως εξής: α) εάν η οργάνωση έχει έως 200 μέλη προστατεύονται επτά μέλη της διοικήσεως, β) εάν η οργάνωση έχει έως 1000 μέλη προστατεύονται εννέα μέλη και γ) εάν η οργάνωση έχει περισσότερα από 1000 μέλη προστατεύονται ένδεκα. Τη σειρά των μελών που προστατεύονται ορίζει το καταστατικό. Εάν το καταστατικό δεν προβλέπει, προστατεύονται κατά σειρά ο Πρόεδρος, Αναπλ. Πρόεδρος ή Αντιπρόεδρος, Γενικός Γραμματέας, Αναπλ. Γενικός Γραμματέας, Ταμίας και οι λοιποί κατά την τάξη της εκλογής.

Β. Αναφορικά με τους εργαζόμενους ξενοδοχειακών επιχειρήσεων εποχιακής λειτουργίας, ισχύει το άρθρο 8 του ν. 1346/1983 «Τροποποίηση και συμπλήρωση διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας και ρύθμιση διαφόρων θεμάτων», (Α΄ 46), βάσει του οποίου στην παρ. 1 ορίζεται η υποχρέωση επαναπρόσληψης του ίδιου αριθμού εργαζομένων που απασχολούσε κατά μέσο όρο ο εργοδότης τις δύο προηγούμενες περιόδους εργασίας στην επιχείρησή του και κατά προτίμηση όσων εργάζονταν την τελευταία περίοδο, με τον τρόπο που προβλέπεται στις παρ. 2 και 3 του ίδιου άρθρου 8.

Επιπρόσθετα, στην παρ. 4 του άρθρου 8 ορίζεται ότι στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις εποχιακής λειτουργίας ο εργοδότης υποχρεούται να επαναπροσλάβει τα μέλη των διοικήσεων των συνδικαλιστικών οργανώσεων, βάσει της παρ. 5 του άρθρου 14 του ν. 1264/1982, που εργάστηκαν στην επιχείρηση κατά την προηγούμενη περίοδο. Η επαναπρόσληψη των συνδικαλιστικών στελεχών πρέπει να γίνεται το αργότερο μέχρις ότου συμπληρωθεί το 30% του προσωπικού.

Παράλληλα, βάσει των παρ. 5 και 6 του άρθρου 18 του ν. 1545/1985 «Εθνικό σύστημα προστασίας από την ανεργία και άλλες διατάξεις» (Α’ 91), προβλέπονται ποινές για τους εργοδότες που προσλαμβάνουν ή απασχολούν εργαζόμενους κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 8 του ν. 1346/1983.

Κατά συνέπεια, βάσει των διατάξεων του άρθρου 8 του ν. 1346/1983 και των παρ. 1 και 6 του άρθρου 18 του ν. 1545/1985 σε συνδυασμό προς τις διατάξεις των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και Αποφάσεων Διαιτησίας «για τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις όλης της χώρας» που ρυθμίζουν τα περί της επαναπρόσληψης και της απόλυσης των εποχιακώς απασχολούμενων ξενοδοχοϋπαλλήλων συνάγεται, κατά την κρίση των δικαστηρίων, όσον αφορά τη νομική φύση και το χαρακτήρα της εργασιακής σχέσης του προσωπικού που απασχολείται σε εποχιακές ξενοδοχειακές επιχειρήσεις ότι, η εργασιακή σχέση των συγκεκριμένων μισθωτών είναι από τη φύση της και το περιεχόμενό της, ιδιόρρυθμα ρυθμιζόμενη ορισμένου χρόνου (Α.Π. 671/2009, Α.Π. 164/1998, Α.Π. 1436/1991). Δηλαδή η εργασιακή σχέση των μισθωτών που προσλαμβάνονται κατά τα ανωτέρω για να απασχοληθούν κατά το χρονικό διάστημα της εποχιακής λειτουργίας της επιχείρησης έχει διάρκεια όση η περίοδος λειτουργίας της επιχείρησης και επομένως λύεται με την πάροδο της χρονικής αυτής περιόδου, παρέχεται όμως το δικαίωμα στους εν λόγω μισθωτούς να ζητήσουν, εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις και τηρηθούν ορισμένες διατυπώσεις, την επαναπρόσληψή τους κατά τη νέα περίοδο εργασίας (Α.Π. 305/2011, Α.Π. 671/2009, Εφ. Δωδ. 185/2004, Α.Π. 535/1995, Α.Π. 1436/1991, Α.Π. 946/1988, Α.Π. 1888/1988 κ.α.).

Γ. Ειδικότερα, βάσει της νομολογίας, έχει κριθεί ότι όταν πρόκειται για μισθωτούς που είναι μέλη της διοίκησης συνδικαλιστικής οργάνωσης, η αναιτιώδης καταγγελία παραμένει ανενεργός και δεν καταλύει το δικαίωμα επαναπρόσληψης των εργαζομένων που απασχολήθηκαν κατά την προηγούμενη περίοδο εργασίας, αφού στην περίπτωση αυτή η καταγγελία κατά τη διάρκεια μεν της περιόδου εργασίας εμποδίζεται από τη διάταξη του άρθρου 14 παρ. 5-7 του ν. 1264/1982, κατά τη διάρκεια δε της νεκρής περιόδου παραμένει ανενεργή, ενόψει του ότι η ειδική διάταξη του άρθρου 8 παρ. 4 του ν. 1346/1983 καθιστά αναγκαστική την επαναπρόσληψη του συνδικαλιστή εργαζόμενου, εκτός αν η καταγγελία έγινε για κάποιον από τους λόγους της παρ. 10 του άρθρου 14 του ν. 1264/1982, όπως ισχύει. Και στην τελευταία αυτή περίπτωση, όμως, για να μπορεί να επιφέρει η καταγγελία της σύμβασης την κατάλυση του δικαιώματος επαναπρόσληψης πρέπει να έχει κριθεί και διαπιστωθεί κατά τη διαδικασία του άρθρου 15 του ν. 1264/1982, όπως έχει τροποποιηθεί με το άρθρο 25 του ν. 1545/1985 (ΑΠ 535/1995, ΑΠ 14/2000, ΑΠ 75/2000).

Ως εκ τούτου, συνάγεται ότι τα ανωτέρω ισχύουν αναλόγως και στην περίπτωση που οι συμβάσεις εργασίας των εργαζομένων, οι οποίοι τυγχάνουν της συνδικαλιστικής προστασίας του ν. 1264/1982, καταγγελθούν κατά την περίοδο εργασίας τους στην ξενοδοχειακή επιχείρηση εποχιακής λειτουργίας.

Εν κατακλείδι, η καταγγελία των συμβάσεων εργασίας συνδικαλιστικών στελεχών, βάσει της παρ. 5 του ν. 1264/1982, θεωρείται άκυρη, εκτός αν προηγουμένως έχει εγκριθεί από την Επιτροπή Προστασίας των Συνδικαλιστικών Στελεχών του τροποποιημένου άρθρου 15 του ν. 1264/1982.»